• 09901867040
  • 09901867030
  • این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

مهارت تفکر انتقادی( نقادانه) و راهکاریی برای تقویت این مهارت

مهارت تفکر انتقادی( نقادانه) و راهکاریی برای تقویت این مهات

تقریباً برای همه ما پیش آمده که در برخورد با یک سری اطلاعات از منابع مختلف خبری قرار بگیریم ، اما نتوانیم اطلاعات درست را از خبر و اطلاعات نادرست، جدا کنیم و یا به عبارتی قدرت داوری و نقد یک موضوع را نداشته باشیم و یا اینکه در مواردی نتوانیم، تفکرات افراد دیگر را نقد کنیم و یا نتوانیم به درستی از دیدگاه های خودمان دفاع کنیم و یا آن را ابراز کنیم. طبیعی است که زمانی که نتوانیم از موضوع درسی خودمان که  در کلاس ارائه داده ایم دفاع کنیم و قدرت ارزیابی نظرات دیگران را نداشته باشیم  و قادر نباشیم که از دیدگاها ی اخلاقی، علمی، فکری و ارزشی خودمان در برابر افراد دیگر به درستی دفاع کنیم، با نوعی ضعف و شکست روبه رو خواهیم شد و به این معنا است که مهارت تفکر انتقادی را به درستی در وجودمان پرورش نداده ایم. بنابراین،

ضروری به نظر می رسد که مهارت تفکر نقادانه را در، خودمان تقویت کنیم. برای این منظور لازم است که تعریف دقیقی از از تفکر انتقادی داشته باشیم و با ویژگی های افراد نقاد آشنا شویم. تفکر انتقادی ( نقادانه): یکی از مهارت های ده گانه زندگی است و عبارت است از، یک فرآیند شناختی، فعال، هدفمند و سازمان یافته که فرد با استفاده از آن به بررسی اندیشه ها و باورهای خود و دیگران و یا شرایط ویژه می پردازد و با ارزیابی و تفسیر ماهرانه خود، به درک و فهم روشن تر و بهتری دست می یابد. هدف از کسب این مهارت، غلبه همیشگی تفکر شخص بر اندیشه های مخالف نیست، بلکه برای کسب  توانایی درک، تحلیل، ارزیابی و تفسیربهتر و روشن تر از نظرو اندیشه، دیگران است. بنابراین می توانیم تفکر انتقادی را چنین تعریف کنیم: تفکر اتقادی تفکری آگاهانه است که به ارزیابی دیدگاه های مختلف با استفاده از معیارهای مناسب می پردازد، تا به ارزش، حسن و یا فایده حقیقی چیزی پی ببرد. ویژگی افراد نقاد: 1- این افراد بسیار پرسشگر هستند. 2- به همان اندازه که اندیشه و دیدگاه های دیگران را نقد می کنند، انتقاد پذیر هستند.3- به دنبال غلبه بر نظرات دیگران نیستند بنابراین، داوری و قضاوت آن ها به دور از تعصب و لجبازی است.4-  در رد و پذیرش اندیشه های ها، محتاط هستند، نه بی چون و چرا وبی دلیل می پذیرند و نه بی پایه و اساس رد می کنند. 5-  سعی می کنند که برای ارزیابی درست  آگاهی های و اطلاعات مناسب را از منابع مختلف به دست آورند. 6- دید گسترده و دقیق نسبت به مسایل و موضوعات دارند.7- این افراد بر اساس علایقشان موضوعات را بررسی نمی کنند و جنبه های مثبت و منفی نظرات و مسائل را در نظر می گیرند. 7-  قدرت تجزیه و تحلیل و بررسی موضوعات گوناگون را دارند. 8- نسبت به اظهار نظرات دیگران با ذهن بازبرخورد می کنند. 8-  به خوبی، توانایی تشخیص درست از نادرست دارند. 9- این افراد به خوبی گوش می کنند، گوینده ای متفکر و منطقی هستن. 9-  در عین، در نظر گرفتن کل مسائل به جزئیات هم توجه دارند. 10- می دانند که ممکن است ، حرف یا راه حل دیگران یا خودشان همیشه درست نباشد. 11- چون به نتیجه کار می اندیشند، اغلب فریب وعده های دیگران را نمی خورند.12- معمولا به راحتی جذب گروه ها و افراد نمی شوند.

راهکارهای پرورش تفکر نقادانه: نسبت به امور و پدیده های دوروبرمان، حساسیت و دقت بیشتری داشته باشیم.دیده ها، شنیده ها و خوانده های خود را مورد بررسی و ارزیابی قرار دهیم و به راحتی آنها را نپذیریم یا رد نکنیم در مورد هر موضوعی با پرسش های مناسب و مربوط، آگاهی های بیشتری به دست آوریم. بپذیریم که مسایل، راه حل های گوناگون دارند. در نتیجه تحمیل راه حل خود یا تحمل راه حل دیگران به عنوان یک راه حل قطعی، منطقی به نظر نمی رسد. درباره مسایل پیش آمده بیندیشیم، دچار احساس ها و هیجان های شدید و غیر واقعی نشویم و از داوری شتاب زده، تعصب و خودرایی درباره موضوع های مورد گفت و گو بپرهیزیم. پیش از پاسخگویی به مسایل، بیندیشیم؛ سپس تصمیم گیری و عمل نماییم. تشویق کننده خوبی برای مسئولانه اندیشیدن خود و دیگران به ویژه کودکان باشیم. از باورها و دیدگاه های خود دفاع معقولانه و منطقی کرده و زود تسلیم نشویم. به دیگران اجازه گفت و گو و اظهارنظر درباره موضوع های گوناگون را بدهیم. جلسه های گفت و گو درباره مسایل اجتماعی یا روزمره در خانواده و مدرسه ترتیب داده و همه را به شرکت فعالانه در این جلسه ها تشویق نماییم. برای رشد تفکر نقادانه در کودکان و نوجوانان، خواندن زندگی نامه افراد منتقد بسیار مفید و موثر است .فرآیند اندیشیدن کودکان و نوجوانان را بررسی و ارزیابی کنیم و درصورت نیاز از راهنمایی آنها دریغ نورزیم. به هر پرسشی به راحتی پاسخ نگوییم؛ بلکه با سوال کردن مناسب، مخاطب را در رسیدن به پاسخ کمک نماییم. در جلسه های گفت و گو و تبادل اندیشه ها از برچسب زدن، دستور دادن، سرزنش، نصیحت، داوری و مسخره کردن اندیشه دیگران پرهیز نماییم. با برقراری امنیت و آرامش روانی و عاطفی و احترام به باورها و دیدگاه های کودکان و نوجوانان، آنها را به شرکت در گفت و گو و بیان دیدگاه ترغیب و تشویق نماییم. با پرسیدن سوال های مناسب درباره موضوع ها گوناگون در خانه و مدرسه، دیدگاه های دیگران را جویا شده و آنها را نیز در گفت و گو ها شرکت دهیم. با دقت و حوصله به دیدگاه های دیگران در خانه و مدرسه گوش فرا دهیم تا بتوانیم با پرسش های مناسب، آنها را برای نتیجه گیری درست تر راهنمایی کنیم. در صورت مشارکت نکردن دیگران در گفت و گو(که شاید به دلیل درک نکردن موضوع باشد)، بیشتر توضیح دهیم تا بتوانند حضور فعال تری داشته باشند. در برابر پرسشی که از ما می کنند، پاسخ از پیش تعیین شده ای نداشته باشیم تا بهتر بتوانیم به نقد و بررسی و ارزیابی موضوع بپردازیم.


کپی رایت متعلق به سایت ساحل آرامش می باشد